دو فصلنامه تحقيقات علوم قرآن و حدیث

فهرست مطالب

سرمقاله

دكتر عبدالكريم بي آزار شيرازي   ص 4 

سخن مدير مسئول

دكتر پروين بهارزاده   ص 7 

موضوعات قرآني:

فرهنگ نيايش در قرآن كريم/ دكتر مهين شريفي اصفهاني   ص 9

چکيده مطلب    

آيات بسياري از قرآن كريم عهده دار خطاب بندگان به خدا يا گفتگوي قشرهاي مختلف مردم با خداست . اين خطاب ها و گفتگوها غالبا با الفاظ «رب» و «ربنا» آغاز شده اند . نيايش هاي قرآني از حيث محتوا بر سه قسم است : الف ) نيايش هاي درخواستي و مطالبانه . ب) اعتراف آميز و معترفانه . ج) شكوه آميز و معترضانه .

در اين پژوهش با اشاره به انواع نيايش هاي قرآني محتواي اغلب آنها در جدولي فهرست شده اند .

بررسي تحليلي قواميت در آيه (الرجال قوامون علي النساء)/ دكتر فاطمه علائي رحماني   ص 24

چکيده مطلب    

 آيه قواميت يكي از بحث انگيزترين آيات قرآن است كه تا كنون تفاسير متعددي درباره آن نوشته شده است . اين تفاسير از برخي جهات ، سر آشتي و وفاق مي جويند و از بعضي جهات ، روياروي هم قرار مي گيرند . پاره اي از مفسرين دليل قواميت مردان بر زنان را ، تحمل بار سنگين زندگي از نظر تامين معاش و نفقه ذكر مي كنند ، و آن را مختص به «اجتماع منزلي» مي دانند و برخي هم وجه تفضيل و امتياز مرد بر زن را ، عقل و علم و ولايت گفته اند و استدلال كرده اند كه نفوق و استيلاي مرد بر زن ، به مانند سلطه ولات و حكام بر رعيت است .

خاورشناسان و رويكردهاي نوين در «جمع قرآن»/ فروغ پارسا   ص 52

چکيده مطلب    

 قرآن كريم ، معجزه جاويدان پيامبر اسلام و منشور ابدي اين رسالت پس از 15 قرن همچنان كانون توجه و پژوهش و بررسي انديشمندان مسلمان و غير مسلمان است . بخش بسيار چشمگيري از مطالعات خاورشناسان به شناختن قرآن كريم به منزله كتاب مقدس مسلمانان معطوف شده است .

اينمطالعات كه اواخر قرن نوزدهم ميلادي بدين سو گستردگي محسوسي داشته ، بنا به دلايل متعددي در دهه هاي اخير رويكرد نويني پيدا كرده است .

موضوعات حديثي:

ضوابط فهم حديث در لسان اهل بيت (ع)/ دكتر مجيد معارف   ص 72

چکيده مطلب    

فقه الحديث در آموزه هاي امامان (ع) از جايگاه رفيعي برخوردار است ، به طوري كه فهم يك حديث را بر نقل هزار حديث برتر دانسته اند . در روايات اهل بيت (ع) بر اصولي به منزله ضوابط فهم حديث تكيه شده است . اهم اين ضوابط عبارتند از : اهتمام به نقل به الفاظ ، جواز نقل به معني با توجه به شرايط معين ، توجه به وسعت كلمات ، دقت بر شناخت حقيقت و مجاز ، به كارگيري راهكارهاي مناسب در حل تعارض اخبار ، عدم غفلت از طبقه بندي و تنويع روايات و ...

زنان ايراني و نقش آنان در گسترش حديث و علوم آن/ دكتر نهله غروي نائيني   ص 95

چکيده مطلب    

 از اوايل قرن سوم هجري زنان و مردان ايراني با پذيرش اسلام به فراگيري و ضبط و ثبت و آموزش احاديث معصومان (ع) پرداختند و از اين رهگذر نام آوراني در اين ميدان ظهور كردند . زن ايراني به دنبال ايمان و اعتقادش به دين اسلام ، از زمان تشرف به آن تا كنون در يدگيري و ياددهي علوم و آگاهي هاي حاصل از احاديث چهارده معصوم (ع) كوتاهي نكرده است .

كتاب شناسي جهاني «قرآن كريم»/ بهاء الدين خرمشاهي   ص 130

چکيده مطلب    

 كتاب شناسي جهاني قرآن كريم ، حاوي معرفي كتاب شناختي يا چكيده دار در حدود 9500 كتاب است كه در بيش از 6 زبان (فارسي ، عربي ، اردو ، انگليسي ، فرانسه ، آلماني و ...) به صورت ملموس و در كتابخانه هاي تخصصي قرآني مشاهده و گزارش شده اند . اين مرجع عظيم 4 جلدي (رحلي) علوم قرآني را به رشته هاي مختلف تقسيم كرده ، و هر اثر را با چكيده يا بي چكيده ،در زيل موضوعش معرفي كرده اند .

معرفي و نقد متون و اسناد:

نكاتي روش شناختي درباره فصل چهارم كتاب مطالعات قرآني/ اندرو ريپين  مترجم:مرتضي كريمي نيا ص 146

چکيده مطلب    

 در اين مقاله ، به بررسي اثار مولفاني مي پردازيم كه چالش هاي روش نشاختي بنياديني در برابر رهيافت ونزبرو در بررسي سنت تفسير اسلامي و فرضيات وي در فصل چهارم كتابش ، يعني مطالعات قرآني ، در افكنده اند . پافشاري ونزبرو بر اين كه براي اثبات دعاوي تاريخي بايد شواهد متن شناختي اقامه كرد و نيز اين اعتقاد وي كه متوني كه شواهد تاريخي ارائه مي دهند ، خود تركيبي فراهم آمده از اعتقادات و بيانات چندين نسل از مولفان اند ، همواره با اعتراض عمومي مواجه بوده است .

نگاهي به ترجمه محمد مهدي فولادوند از قرآن مجيد/ دكتر رضا رستمي زاده   ص 158

چکيده مطلب    

 ترجمه محمد مهدي فولادوند از قرآن كريم يكي از مهمترين و موفق ترين ترجمه هاي فارسي قرآن در عصر جديد است كه به دور از گرايش هاي خاص و افراطي به فارسي روان و امروزي نگاشته شده است . مترجم در اين ترجمه اصل را بر رواني و خوشخواني نهاده و ترجمه اي خوانا و شايسته به دست داده است . درستي و دقتي كه در اين ترجمه ديده مي شود تا حدود بسياري مرهون سختگيري و مديريت علمي ناشر اين ترجمه است .

گفتگو ، گزارش: 

با استاد علامه آيت اله شهيد مرتضي مطهري/ دكتر سيد محمد باقر حجتي   ص 173 

چكيده های انگليسي ۳