سال دوم، شماره اول، (پياپي 3)، 1384
فهرست مطالب
سخن مدير مسؤول ص5
موضوعات قرآني:
تطور ديدگاه ها در تفسير آيه 34 سوره ي نساء / مهدي مهريزي ص7
چکيده مطلب
يكي از آيات قرآني كه پرسش هاي جدي به همراه دارد، آيه ي 34 از سوره ي نساء و مربوط به تنبيه بدني زنان مي باشد. مفسران قرآن از دوره ي نخست به تفسير و توجيه و بيان فلسفه و علل اين حكم اهتمام داشته اند.
برخي از اين تفاسير با اذعان به داير بودن حكم به تبيين چرايي آن رو كرده اند ولي طبق برخي از تفاسير حكم آيه منوط به شرايط فرهنگي و اجتماعي خاص شده است. در اين مقاله هفت ديدگاه پيرامون اين ايه گزارش و تحليل شده است.
با تفاسير تقريب گرا، قرآن را به زندگي بازگردانيم / دكتر عبدالكريم بي آزار شيرازي ص37
چکيده مطلب
يكي از پرسش هايي كه امروزه اذهان مسلمانان را به خود مشغول داشته، اين است كه چرا قرآني كه در قرون نخست عامل وحدت و مرجع حل اختلاف بود، اينك در معرض شديدترين اختلافات واقع شده است؟ و اگر مسلمانان پيرو قرآن اند، پس چرا اين گونه متنافرند؟
از نظر مفسران تقريب گرا همچون علامه ي طباطبايي و شيخ محمد عبده، اشكال از روش تفسيري بعضي از مفسران است كه كوشيده اند معلومات گوناگون خود را به قرآن پيوند زنند و هر كدام ادعا كنند كه قرآن همان چيزي را مي گويد كه ما مي گوييم. مفسران تقريب گرا بر آن اند كه با تفسير قرآن به قرآن مي توان آن را از اختلافات مفسران ازاد ساخت و بار ديگر قرآن را به همه ي شؤون فردي و اجتماعي مسلمانان بازگرداند.
آغازين آيات نازل شده بر پيامبر (ص) / دكتر محمدعلي مهدوي راد ص57
چکيده مطلب
قرآن كريم در درازناي سال ها و به صورت تدريجي براي هدايت بشر نازل شده است. اغاز اين نزول چگونه و با چه آيات و سوري بوده است؟ مفسران و قرآن پژوهان به اين سؤال ها پاسخ هاي مختلفي داده اند. در اين مقاله اقوال مختلف موضوع: 1) پنج آيه ي اغازين " سوره علق" ؛ 2) سوره ي حمد؛ 3) سوره مدثر، به نقد كشيده شده و آن گاه سخن استوار كه اغاز نزول قراني با بسم الله الرحمن الرحيم است گزارش شده است.
موضوعات حديثي:
نقش زنان در نقل احاديث رسول الله (ص) / دكتر نهله غروي نائيني ص75
چکيده مطلب
باور غالب درباره ي محدثان زن چنين است كه زنان احاديث زيادي نقل نكرده اند و اگر هم نقلي داشته اند، بيشتر در مسائل احكام فقهي زنان بوده است، در حالي كه تحقيق و تفحص دقيق در احاديث نقل شده از پيامبر اكرم(ص) خلاف اين مدعا را ثابت مي كند و آشكار مي نمايد كه همسران رسول الله(ص) و زنان صحابي آن حضرت در بيان و نقل احكام مربوط به زنان و مسائل تربيتي، اخلاقي، سياسي، حقوقي، عبادي، دفاعي، نقش بسزايي
داشته اند.رفق و مدارات در كلام و مرام علي(ع) / مريم قبادي ص101
چکيده مطلب
رفق و مدارات (تساهل و تسامح) امري اخلاقي و تربيتي است، لذا در زمينه ها و عرصه هاي گوناگون زندگي فرد و جامعه مدخليت دارد. اما اهميت خاص اين موضوع، بيشتر در بعد سياسي و حكومتي است، و گرنه ضرورت اعمال آن در امور اخلاقي و فردي امري عيان و بي نياز از بيان است. ضرورت به كارگيري تساهل و تسامح در بعد سياسي و حكومتي است كه از لحاظ تنوع و گونه گوني ديدگاه ها، نيازمند بحث و كنكاشي دقيق است و از آنجا كه اميرالمؤمنين علي(ع) در مقام حاكمي الهي، بسياري از ابعاد حكومتي را به گونه اي شفاف و تأويل ناپذير در عمل و نظر خويش تبيين كرده اند، شايسته است اين موضوع به سان يكي از ابعاد " اخلاق حكومتي" حضرتش مورد مطالعه و بررسي قرار گيرد تا شايد چراغي باشد فرا راه متوليان امور، تا از اين رهگذر با تأسي و تبعيت از منش و روش حضرت، در بهسازي روشهاي خود از آن بهره گيرند.
معرفي و نقد متون و اسناد:
گلدزيهر و كتاب گرايش هاي تفسيري او / دكتر مصطفي ذاكري ص131
چکيده مطلب
در اين گفتار ترجمه ي كتاب معروف گلدزيهر خاورشناس مجاري الاصل به نام گرايش هاي تفسيري قرآن در ميان مسلمانان كه ترجمه ي عربي آن به فارسي برگردانده شده است بررسي مي شود. نخست به برخي اشتباهات و سوء تعبيرها يا ترجمه هاي نارسا، اشاره شده و سپس متن كتاب كه در شش بخش است به اجمال معرفي گرديده است كه به ترتيب درباره ي تفاسير صدر اسلام، تفاسير روايي، تفاسير معتزله و اشعريان و اختلاف ديدگاه آنان، تفاسير شيعه و تفاسير مصلحان جديد چون عبده و سيد جمال افغاني است. به برخي از برداشتهاي غلط گلدزيهر و كوشش هاي فتنه انگيزانه و جدايي افكنانه ي وي نيز اشاره شده است و نظريات او درباره ي قرائات شاذّه كه در كتب معتبر قرائات نيامده است نيز نقد شده است.
چكيده هاي انگليسي ص3